|
دانستنیهای نورپردازی
ورودي هاي مناسب با نور پردازي هاي مناسب افراد درست همانطور كه در مورد يك شخص با نگاه اول به قضاوت مي نشينند به همين ترتيب در مورد يك خانه و آنچه در محل ورودي آن مي بينند و احساس مي كنند قضاوت مي كنند. هنگام شب نور پردازي خارج از خانه به همسايه بايد خوش آمد بگويد. شماره پلاك كاملا مشخص بوده و علائمي مسير حركت آنان را به سوي منزل مشخص نمايد. رنگ ديوارها و سقف نبايد زياد تيره باشد تا بتوانند نور موجود در محل را كاملا منعكس كنند. اگر ورودي منزل شما كوچك است مي توانيد با استفاده از نورپراكني و ايجاد فضا هاي خيالي بخشي از فضاي ديگر خانه را به وردي منزل اضافه كنيد. اگر نور موجود در محل ورودي به اندازه كافي سقف را روشن نكند نه تنها فضاي اين محل كوچكتر جلوه ميكند بلكه بسياري از عناصر ديگر موجود در طراحي ناديده گرفته مي شود. پلكان موجود در ورودي با داشتن نور مناسب باعث بزرگتر جلوه دادن فضا مي شود. استفاده از آينه و بلوك هاي شيشه نيز در بزرگتر جلوه دادن فضا موثر است ورودي اين خانه به فضاي متفاوتي منتهي مي شود كه باعث به وجود آوردن پرسپكتيو زيبايي در هنگام ورود مي گردد. قرار دادن فرسك در مسير ورودي باعث به وجود آمدن نقطه مكثي در هنگام ورود مي شود. منبع : سایت ساختمان ما
اصل نورپردازی در خانه یكی از عناصر مهم در خانه آرایی، نحوه نورپردازی است. نورپردازی در یك اتاق نه تنها در ایجاد آرامش بلكه در كوچك یا بزرگ نشان دادن فضای خانه نیز تاثیر میگذارد. هرچه فضای یك اتاق كم نور باشد كوچكتر و هرچه پرنور و روشن باشد، بزرگتر جلوه میكند. نورپردازی در اتاق نشیمن و پذیرایی كه محل تجمع افراد خانواده در بیشتر ساعات شبانه روز است از اهمیت ویژهای برخوردار است. از آنجا كه اصلیترین منبع ورود نور و روشنایی خانه، پنجره است برای استفاده از نور طبیعی نصب پردههای تور و حریر مناسبتر است. در شب نیز بهترین راه روشنایی منزل استفاده از لوستر، آباژور و چراغهای متناسب با ارتفاع سقف و رنگ دیوار است. در نورپردازی اتاق نشیمن توجه داشته باشید كه آرامش، آسایش و انرژی را به اهل خانه القا كند، بدین منظور بهتر است چراغهای دیواری و سقفی (هالوژن) كه نور ملایم دارند و با انعكاس نور از سقف به فضا گرمی خاصی به اتاق میبخشند، به كار ببرید. در عوض، برای اتاق پذیرایی كه باید بسیار پرنور و درخشان باشد از لوسترهای كمی بزرگتر و طرح دار استفاده كنید كه علاوه بر نور، زیبایی خاصی به اتاق میدهد. آشپزخانه نیز به لحاظ اینكه محل كار كدبانوی خانه است باید پر نور و روشن باشد. استفاده از چراغ هالوژن و لوسترهای تك چراغی تاثیر خوبی در این هدف خواهد داشت.برای اتاق خواب نیز بهتر است از آباژور و لامپهای كم نور استفاده كرد. اگر اتاق خوابتان محل كارتان نیز هست، لامپهای رنگی كه در ایجاد آرامش مؤثرند به كار ببرید. ضمناً در انتخاب لوستر به هماهنگی آن با دیگر وسایل خانه توجه كنید. منبع: روزنامه شرق
نورپردازی در آشپزخانه، حمام و هال ورودی
در آشپزخانه های قدیم كه مانند امروز دارای كابینت های ثابت و جاسازی شده و محل مشخصی برای اجاق گاز، یخچال و دیگر وسایل آشپزخانه نبودند ، نورپردازی اغلب به وسیله یك چراغ آویز سقفی كه در مركز سقف آشپزخانه نصب می شد انجام می گرفت. چرا كه اغلب فعالیت های داخل آشپزخانه ( مانند آماده سازی مواد غذایی ) بر روی میز وسط آشپزخانه انجام می شد. اما آشپزخانه های امروزی با ردیفی از كابینت ها ، اجاق و یخچال جاسازی شده به موازات و در كنار دیوارهای آشپزخانه نیازمند شیوه دیگری از نورپردازی هستند. در آشپزخانه های امروزی قسمت اعظم كار در آشپزخانه بر روی سطح كابینت ها در كنار اجاق گاز و یا شیر آب و سینك ظرفشویی انجام می شود كه در اغلب آشپزخانه ها همگی در كنار دیوار قرار دارند اما هنوز چراغ های سقفی از وسط سقف آشپزخانه آویزان هستند ، در نتیجه افراد اغلب پشت به منبع نور و در زیر سایه خود مشغول به كار هستند و هنگام كار از نور كافی برخوردار نیستند. با توجه به تغییرات ساختار آشپزخانه های امروزی نسبت به گذشته ، ما در بخش هایی از آشپزخانه كه اغلب محل انجام كار محسوب می شود به نور كافی نیاز داریم. مانند سطح روی اجاق گاز، سینك ظرفشویی و سطوح روی كابینت ها كه برای آماده سازی وسایل آشپزی و مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند. علاوه بر نیاز به روشنایی در این اماكن، فضای كلی آشپزخانه نیز باید از نور كافی برخوردار باشد. همچنین در بسیاری از آشپزخانه ها بعضی از كابینت ها با درهای شیشه ای و به صورت ویترین ساخته شده اند تا از آنها برای به نمایش گذاشتن ظروف زیبا و تزئینی استفاده شود. این كابینت ها نیز نیاز به نورپردازی داخلی دارند. به این ترتیب ما نیاز به یك مجموعه منابع نوری داریم كه هریك به صورت جداگانه قابل كنترل باشند. نور كافی برای سطح روی اجاق گاز در آشپزخانه هایی كه دارای یك هواكش یا هود در بالای اجاق گاز هستند به راحتی توسط چراغ هواكش تأمین می شود. اگر بالای اجاق گاز، هواكش مجهز به چراغ وجود ندارد باید یك چراغ قابل تنظیم در بالای اجاق گاز نصب شود. همچنین بالای سینك ظرفشویی نیز به یك چراغ نیاز تا شب هنگام نور كافی برای شست و شوی ظروف و مواد غذایی را برای ما فراهم كند. ترجیحاً هر یك از این چراغ ها باید دارای كلید كنترل مجزا باشند تا فقط در مواقع لزوم مورد استفاده قرار گیرند. برای تأمین نور كافی در سطح روی كابینت ها از آنجا كه اغلب این سطوح در زیر كابینت های دیواری قرار دارند به راحتی می توان از چراغ های مهتابی كه در زیر كابینت ها نصب می شوند بهره گرفت. به این ترتیب چراغ های نصب شده در زیر كابینت های دیواری بی آنكه دیده شوند و یا موجب آزار چشم باشند نور كافی را بر سطح روی كابینت ها می تابانند. چنانچه كابینت های زمینی عمیق باشند و نور محیط به اندازه كافی درون آنها را روشن نكند برای دسترسی راحت به وسایل داخل این نوع كابینت ها می توان چراغ های كوچكی در آنها نصب كرد كه با كلیدهای اتوماتیك كنترل شوند و با باز و بسته شدن در كابینت ها روشن و خاموش شوند. اگر آشپزخانه شما محل صرف غذا نیز هست استفاده از چراغ های سقفی كه ارتفاعشان قابل تنظیم است درست در بالای میز غذاخوری ایده خوبی است. این چراغ ها می توانند هنگام صرف غذا روی میز را به خوبی روشن كنند و در مواقعی كه از میز استفاده نمی شود فضای كلی آشپزخانه را روشنایی ببخشند. نورپردازی در فضای حمام و دستشویی از اهمیت كمتری برخوردار است و به سادگی با نصب چراغ های سقفی قابل اجرا است. در حمام و دستشویی علاوه بر چراغ های سقفی كه برای تأمین روشنایی محیط مورد استفاده قرار می گیرند نصب یك چراغ دیواری در بالای آینه نیز ضروری است اما توجه داشته باشید كه برای این منظور از چراغ های فلوئورسنت استفاده نكنید زیرا نور این چراغ ها موجب تغییر برخی از رنگ ها شده و تصویر شما را با رنگ های غیرواقعی در آینه منعكس می كنند. نورپردازی قسمت های مختلف خانه ، هال ورودی، راهروها و راه پله ها را نیز فراموش نكنید. این اماكن در هر خانه ای باید از نور فراوان برخوردار باشند به خصوص راه پله ها كه در حفظ ایمنی و سلامتی خانواده و میهمانان اهمیت به سزایی دارد. در اینجا ایمنی مهم تر از زیبایی است و بهترین روش نورپردازی روشن كردن مسیر حركت و سطح روی پلكان با چراغ هایی است كه به دیوار نصب می شوند و نور را به طرف پایین می تابانند. استفاده از چراغ های دیواری كار تعویض لامپ را نیز ساده تر می كند. آنچه تاكنون بیان شد در جهت تأمین نور كافی و روشنایی لازم برای انجام فعالیت های گوناگون در هر یك از اتاق ها بود ؛ اما نورپردازی می تواند در جهت زیباسازی و جلب توجه بیننده به سوی اشیای تزئینی و ویژگی های زیبای یك اتاق نیز باشد. برای این منظور بهترین انتخاب چراغ های قابل تنظیمی هستند كه به صورت تك، دوتایی و سه تایی در بازار موجودند و پس از نصب در یك نقطه از دیوار می توان هر یك از آنها را به سمت دلخواه تنظیم كرد به صورتی كه محل مورد نظر ما را روشن كند. نور این چراغ ها را می توان به راحتی بر روی یك دیوار، یك تابلو و یا یك مجسمه دلخواه تنظیم كرد و یا حتی بخشی خاص از اتاق ( مانند محل قرارگیری شومینه و یا یك آرك در سقف ) را به وسیله آنها روشن كرد. طبقات داخل كابینت های در شیشه ای را نیز می توان با استفاده از روش های گوناگون روشنایی بخشید. اما یكی از بهترین راه ها نصب چراغ های كوچك در زیر هر یك از طبقات ، و یا در مواقعی كه طبقات شیشه ای هستند نصب یك لامپ در قسمت بالا و یا پایین كابینت است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- جايگاه نورپردازي در طراحي داخلي ساختمان
زندگي در ساختمانهاي سربه فلک کشيده امروزي، همواره در پرتوهاي جانفزاي نور خورشيد قرار ندارد
قافله پيشرفتهاي بشري، از لامپهاي شيشهاي خانگي ساده، اکنون به سيستمهاي بس مهيج نورپردازي رفته است و حتي کار را به جايي کشانده که از آن به عنوان يک علم و يک دانش کاملا سيستماتيک نام ميبرند. امروزه به خصوص نقش اين علم در معماري داخلي بسيار مهم و جذاب مينمايد. با افزايش كارآيي صنعت برق و امكانات تكنولوژيك مربوط به آن،استفاده از محصولات وابسته به آن نيز رشد چشمگيري داشته است؛ چنانكه بايد اذعان داشت روشنايي راه را براي يك تحول در شناخت و طراحي معماري باز كرده است. اين محصولات كه مشتمل بر انواع چراغها و سيستمهاي روشنايي هستند، ابزار اصلي نورپردازي را تشكيل ميدهند. با تنوع اين ابزار، طراحان با مسالهاي مواجه ميشوند و آن انتخاب صحيح وسيله نوري و تعيين محل مناسب براي آن است. چنين مشكلي پيچيدهتر از تامين كمي نور است. اگر چه لامپهاي عريان قادرند نيازهاي كمي نور را به آساني مرتفع كنند، واضح است كه جنبههاي دقيق تامين آسايش و نكات ظريف زيباييشناسي از عهده اين وسايل ساده بر نميآيد. در حقيقت گره كار در تهيه و تامين نور نيست بلكه تنظيم منابع نوري براي خلق محيط مناسب بصري مساله اصلي است. در بررسيهاي انجام شده پيرامون استفاده افراد از نور و چگونگي نور پردازي منازل مسكوني خود، اطلاعاتي راهگشا به دست آمده است كه راه را براي راهنمايي توليدكنندگان، طراحان و نهايتا استفادهكنندگان باز ميكند يا باعث سوق دادن آنان به سمت استفاده از منابع نوري مطلوب و راهنمايي توليدكنندگان، طراحان و نهايتا استفاده كنندگان باز ميكند و يا باعث سوق دادن آنان به سمت استفاده از منابع نوري مطلوب و راهنمايي عموم به استفاده درست از منابع در اختيار ميشود. ابتدا اين نكات را مرور كرده و در ادامه نكاتي را درباره روشنايي عمومي از نظر ميگذرانيم: افراد مورد مطالعه در اين مبحث در پاسخ به سوالي در زمينه استفاده از نور عمومي و موضعي در محل زندگي خود، اذعان دارند كه نور عمومي را بيشتر از نور موضعي در محل زندگي خود استفاده ميكنند. 75درصد افراد نور عمومي و 25درصد نيز نور موضعي را مورد استفاده قرار ميدهند. در مورد استفاده از انواع مختلف چراغهاي روشنايي بازار، خريد و استفاده به ترتيب با 50درصد و 35درصد و 10درصد در اختيار چراغهاي سقفي، ديواري و پايه دار زميني قرار ميگيرد كه اين خود ميتواند مويد استفاده بيشتر مردم از نورهاي عمومي در محل زندگي خود باشد. رنگ غالب نورهاي مورد استفاده نيز حكايت از آن دارد كه نورهاي با رنگ سرد، بيشتر از رنگهاي گرم در بين مردم طرفدار دارد. اكثر مصرفكنندگان و خريداران چراغهاي روشنايي هنگام خريد محصول مورد نظر اولويتهايي را براي آن مدنظر خود دارند كه زيبايي منبع نور دهنده، كيفيت نوردهي آن، قيمت و نصب و نگهداري آن به ترتيب از عوامل دخيل در خريد و جذب مشتريان به محصولات است. در اينجا به بررسي عواملي ميپردازيم كه عوامل اصلي در روشنايي محيط محسوب ميشوند. قابليت ديد در ناحيه تامين روشنايي مهمترين نياز استفادهكننده در محيط است. اين قابليت به عواملي بستگي دارد كه به بعضي از آنها اشاره ميكنيم: شدت روشنايي: براي هر ناحيه تامين روشنايي خاص بايد مقياسي از منابع روشنايي، شدت خاصي از نور را ايجاد کنند. شدت روشنايي در سراسر ناحيهاي كه تامين روشنايي آن مدنظر است، بايد به طور معقولي يكنواخت باشد. اين به آن معني است كه سر تا سر اتاق بايد به ميزان مناسبي روشن شود. اين امر به منظور اجتناب از ايجاد نواحي تاريك در مساحتهاي زياد است كه ممكن است در حالتي كه شخص مجبور است، از ناحيه تامين روشنايي مربوط به خود به اطراف نگاه كند، به تطابق چشم اثر بگذارد. شدت روشنايي بايد با استانداردهاي مربوطه انتخاب شود. سطوح مجاور: از تفاوت زياد در شدت روشنايي سطوح مجاور بايد اجتناب شود. تفاوت بين شدت روشنايي سطوح مجاور نبايد از نسبت ده به يك تجاوز كند، از اين رو درخشندگي اطراف ناحيه تامين روشنايي بايد كمتر از درخشندگي خود ناحيه تامين روشنايي باشد؛ در غير اين صورت، قابليت ديد در اين ناحيه مختل ميشود؛ همچنين ممكن است باعث خستگي چشم شود؛ زيرا در اين حال بايد خود را دو برابر شرايط جديد تطبيق دهد. (مانند مواقعي كه چشم از صفحه تلويزيون به اطراف منحرف ميشود و دوباره به صفحه بر ميگردد.) در صورت تداوم اين كار چشم خسته شده و منجر به ناراحتيهايي از قبيل سردرد، خستگي مفرد و غيره ميشود، البته خطري دائمي به چشم وارد نميآيد. حفظ شدت روشنايي: به منظور اطمينان از اينكه شدت روشنايي مورد نظر همواره تامين ميشود، بايد تدابيري براي حفظ شدت روشنايي، تعمير و نگهداري و تميز كردن چراغها اتخاذ شود. شدت روشنايي نبايد هرگز به كمتر از 80 درصد مقدار توصيه شده افت كند. در طراحيهاي خوب روشنايي، براي جبران تقليل نوردهي که بر اثر كهنگي لامپ و تجمع آلودگي روي چراغها به وجود آمده، شدت روشنايي اوليه بيشتر از مقدار لازم در نظر گرفته ميشود. كنترل خيرگي چشم: به منظور پيشگيري از ايجاد خيرگي ناراحت كننده چشم، ناشي از منابع نوري، درخشندگي آنها در زاويههاي ديد معمولي بايد محدود شود. لامپهاي بدون پوشش باعث ايجاد خيرگي ناراحت كننده چشم ميشوند؛ زيرا درخشندگي آنها معمولا خيلي زياد است. اين امر در مورد لامپهاي فلورسنت بدون پوشش در حالتي كه كار مداوم در زير نور اين لامپها مورد نياز است نيز صادق است. چراغهايي همانند لامپ فلورسنت از نوع بلند با پايههاي باريك بدون استفاده از وسايل كنترل چشم از قبيل پخشكنندهاي منشوري يا شبكهاي به كار ميروند. با اين حال در حالي كه مدت زمان قرارگيري در زير نور لامپهاي فلورسنت بدون پوشش براي مثال در راهروهاي اتاق استراحت و غيره كم باشد، استفاده از آنها قابل قبول است. انعكاسات ناخواسته: برخي از انعكاسات ممكن است در كارآيي يا راحتي اشخاص اختلال ايجاد كنند؛ مثلا انعكاس نور از روي سطوح براقي كه روي آنها مطالبي نوشته شده است، معمولا اين امر خارج از كنترل طراح روشنايي است؛ زيرا اين مساله به وضعيت قرارگيري ناحيه تامين روشنايي نسبت به منبع نوري بستگي دارد.توزيع روشني سطوح داخلي اصلي: علاوه بر كنترل درخشندگي منابع نوري، روشني سطوح داخلي اصلي از قبيل ديوارها، سقفها و غيره از طرق زير حاصل ميشود: الف) در نظر گرفتن ضرايب انعكاسي مناسب براي سطوح. ب) تامين روشنايي مناسب براي سطوح. هدف از اتخاذ اين تدابير اجتناب از تفاوتهاي بيش از حد روشني سطوح وسيع است كه در ميدان ديد قرار دارند؛ تفاوتهاي خيلي زياد در روشني سطوح همانند و درخشندگي بيش از حد منابع نوري باعث خستگي مفرط چشمها ميشود. از طرفي در صورتيكه روشني خيلي يكنواخت باشد، تاثير آن ايجاد محيط خستهكننده يا افسردهكننده است. با اينكه توزيع روشنايي عمومي عامل اصلي است ولي شدت سايهها نيز در محيط تاثير ميگذارد، شدت سايهها به وسيله نوع توزيع نور تعيين ميشود. مثلا نوردهي با زاويه بسته باعث ايجاد سايههايي با شدت زياد ميشود. در حالي كه لامپهاي فلورسنت سايههاي ملايم ايجاد ميكنند، سايههايي با شدت زياد معمولا مناسب نيستند به جز مواردي كه هدف ايجاد جلوههاي ويژه باشد. انتخاب مستقيم روشنايي: سيستمهاي روشنايي بايد به گونهاي انتخاب شوند كه توزيع روشني مورد نياز را ايجاد كنند. اين بدين معني است كه در مورد آويز يا چراغهايي كه روي سطوح نصب ميشوند، در دفاتر كار و اماكن حداقل 30درصد نور منتشره بايد به طرف بالا باشد، در اين صورت ميتوان از كافي بودن روشني سقف اطمينان حاصل كرد. روشنايي غيرمستقيم: نحوه عمل اين نوع روشنايي به صورت توكار است؛ در اين حالت همه نورها به طرف سقف هدايت ميشود و ساير سطوح اتاق، به وسيله انعكاس متقابل روشن ميشود، نتيجه اين امر خستهكننده است. زيرا توزيع روشني بيش از حد يكنواخت است، همچنين اين نوع روشنايي كارايي خوبي ندارد و فقط در موارد خاص بايد از آن استفاده كرد. محل قرارگيري چراغها: ترتيب قرارگيري چراغها به منظور نيل به توزيع روشني دلخواه لازم است به گونهاي باشد كه نوركافي به قسمتهاي بالايي ديوارها و سقف برسد. اين امر عموما نياز به طرح قرارگيري چراغها در فواصل يكنواخت دارد تا بدين ترتيب شدت روشنايي مورد نياز در صفحه مربوط به ناحيه تامين روشنايي حاصل شود در حالي كه ترتيب قرارگيري به صورتي است كه فواصل بين چراغها از مقدار حداكثر نسبت فاصله به ارتفاع نصب تجاوز نميكند و فاصله از ديوارها نصف اين فاصله ميباشد. به منظور حصول اطمينان از اينكه روشني ديوار كافي است چراغها را لازم است حتي نزديكتر به ديوارها قرار داد. در مورد چراغهاي با نور دهي به طرف بالا، لازم است آنها را در فاصله حداقل 150 سانتيمتر از سقف و حتي بيشتر از آن قرار داد، به طوري كه نور به طرف بالا به خوبي روي سقف توزيع شود. رنگ و ترتيب رنگها: علاوه بر انعكاسات مناسب، سطوح بايد داراي رنگهاي مناسبي باشند؛ به طور كلي رنگها نبايد قوي يا خيلي ضعيف باشند. رنگهاي قوي ميتوانند باعث خستگي مفرط چشم شوند. مخروطهاي چشم در اثر خسته شدن باعث ديگر گوني تاثير رنگها ميشوند. رنگهاي ضعيف نيز به همين صورت باعث خستگي چشم ميشوند. ترتيب رنگها در قسمتهاي اصلي داخل اماكن، بايستي ساده و غير مزاحم باشد. در ضمن به كمك مراكز آسودن بصري (به شكل صفحات آويزان از ديوار مثل تقويم و ...) محيطي كه از نظر بصري رضايت بخش است، ايجاد ميشود، از پنجرهها نيز براي اين منظور استفاده ميشود. رنگهاي گرم عبارتند از: قرمز، زرد، كرم، قهوهاي و... رنگهاي سرد عبارتند از: آبيها و سبزها و ... انتخاب رنگ به محيط احساسي كه تمايل به ايجاد آن است، بستگي دارد. رنگهاي گرم از لحاظ بصري فصل و مهيج هستند؛ در حالي كه رنگهاي سرد آرام بخش و متعادل هستند. تاثير ديگر رنگهاي گرم يا سرد روي اندازههاي ظاهري اتاق است كه كوچكتر و بزرگتر از مقدار واقعي به نظر برسند. رنگهاي گرم باعث كوچكتر به نظر رسيدن اتاق ميشوند. در حالي كه رنگهاي سرد اتاق را بزرگتر نشان ميدهند. انتخاب رنگ نور منبع نور به عوامل زير بستگي دارد: _كاري كه در ناحيه تامين روشنايي انجام ميشود _شرايط داخل اماكن _سازگاري با ساير منابع نوري موجود مثل لامپهاي نور زرد برخي از كارهايي كه در ناحيه تامين روشنايي انجام ميگيرند، نياز به منابع نوري با بازده رنگ بسيار خوب دارند. مشخصههاي منابع نوري در هر دو مورد بازده رنگ و دماي رنگ براي اين كاربردها معمولا در استانداردهاي مربوطه تعيين ميشوند. انتخاب دماي رنگ به شدت روشنايي بستگي دارد، در شدت روشنايي كم نياز به دماي رنگ پايين است و در شدت روشنايي زياد نياز به دماي رنگ بالا. اين انتخاب احتمالا پيرو اين مساله است كه نور روز معادل دماي رنگ بالا با شدت روشنايي زياد پنداشته ميشود؛ در حالي كه نورش (دماي رنگ پايين كه حباب هنگام شب در اطراف آن مينشست) برابر با شدت روشنايي كم تصور ميشد. انتخاب صحيح منابع نوري و ترتيب رنگها يك امر تجربي است، زيرا در مورد اينكه رنگهاي مختلف در زير نور منابع نوري مختلف و در محيطهاي مختلف چگونه به نظر خواهند رسيد جز با تجربه شخصي نميتوان نظر داد. رنگ نور، آن تاثير حسي است كه به وسيله مجموعه طول موجهاي مختلفي توسط چشم دريافت ميشود، ايجاد ميشود. رنگ نور را نبايد به عنوان يك مشخصه سطوح منعكس كننده نور تلقي كرد. رنگ نورهاي منعكس شده از سطوح به انتخاب نوع منبع نوري بستگي دارد. نهايتا اينكه تصميمگيري در مورد اينكه يك سطح رنگي در زير نور يك منبع نور خاص چه رنگي به نظر خواهد رسيد با استفاده از تجربيات عملي ممكن ميگردد. منبع: tarahiememari
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
نورپردازی خانگی
نور عنصری است كه با آن ديدن اشياء ممكن می شود. نور می تواند ريتم خلاقانه ای به يك فضای داخلی ببخشد. بدون نور، نه فرم را احساس می توان كرد، نه رنگ را و نه بافت را. نورپردازی در يك فضای داخلی پيامدهای مهمی در بردارد. چه بسا نورپردازی مناسب يك فضا آن فضا را خوشايند و چشم نواز كند. نورپردازی در كنار ابعاد زيباشناختی، بعد عملكردی هم دارد. نور مناسب در طول شب در يك فضای داخلی می تواند حس محدود بودن يا ابهام و هراس را بر طرف كند. نور مناسب يك اتاق حتی می تواند چهره آدمی را گرم و صميمی كند. به كمك نورپردازی می توان يك فضای داخلی را به جزاير نورانی متنوعی تبديل كرد. برای ايجاد نوعی طبقه بندی اوليه و افزايش سهولت دسترسی، دو فهرست مجزا به تفکيک نورپردازی خانگی و نورپردازی عمومی تهيه نموده ايم.
هدف از نورپردازی بازسازی فضاهای خارجی در فضاهای داخلی است که با انجام این کار به محیط علاوه بر روشنايی، حس داده می شود. به قسمتی از نور که نور از آن گسيل می شود، منبع نور وبه تشعشع نور به قسمتهای مختلف پرتو نور گفته می شود. نور طبیعی نور خورشید است و نور مصنوعی شامل : لامپ های گازی، رشته ای یا حرارتی، فلورسنت، کم مصرف وغيره می باشد.
اتاق نشيمن بايد طوری طراحی شود که کاربران آن بتوانند از موقعيت خورشيد منتهای استفاده را ببرند. چون از اتاق نشيمن معمولاً در بعد از ظهرها و شبها استفده می شود بايد طوری طراحی شود که بتوان از موقعيت خورشيد در ساعتهای بعد از ظهر استفاده نمود. نور يا روشنايی اتاق نشيمن به دو دسته تقسيم می گردد .روشنايی عمومی و نور منطقه ای.
برای روشن کردن سرتاسر اتاق نشيمن می توان از سقف، دريچه های ديواری و بازشوها يا نور خارجی استفاده کرد. نور منطقه ای برای کار مخصوصی از قبيل خواندن، رسم يا خياطی و امثال آن به کار می رود . نور منطقه ای با استفاده از لامپ های روميزی،لامپ های ديواری،چراغ های پايه دار يا لامپ سقفی قابل ايجاد است.
کنترل نور می تواند فضای اتاق غذا خوری را تغيير دهد ، آرامش ايجاد کند و فضايی دلچسب تر فراهم آورد. نور عمومی که می توان شدت آن را با استفاده از رئوستا کم وزياد کرد می تواند برای هر موقعيتی، محيطی مناسب ايجاد کند . به علاوه برای روشنايی عمومی ميز بايد از لوستر يا نور سقفی استفاده شود.
در آشپز خانه استفاده از نور طبيعی و منظره ی بيرون در اولويت است، ولی نور مصنوعی هم حتی در طول روز مهم و مفيد است. ذکر اين نکته حائز اهميت است که تشعشع مستقيم خورشيد، به دليل ايجاد حرارت در آشپزخانه مطلوب نمی باشد. روشنايی آشپزخانه به سه بخش اصلی تقسيم می شود: 1- نورپردازی کلی برای حرکت درون فضا و نظافت(حدود 250 تا 300 لوکس)؛ روشنايی منحصر به چراغ مرکزی سقفی برای آشپزخانه مناسب نيست.
سيستمهای آشپزخانه اين مسائل را حل و اغلب روشنايی مناسبی را در زير کابينت های ديواری، روی اجاق و درون قفسه ها پيش بينی می کنند. هنگام کار در آشپزخانه چشم مرتبا به اطراف نگاه می کند و از اين جهت کاهش کنتراست نوری در ايجاد حس آرامش موثر است. طبقات داخل کابینت های در شیشه ای را نیز می توان با استفاده از روش های گوناگون روشنایی بخشید. اما یکی از بهترین راه ها نصب چراغ های کوچک در زیر هر یک از طبقات ، و یا در مواقعی که طبقات شیشه ای هستند نصب یک لامپ در قسمت بالا و یا پایین کابینت است.
شايد تشخيص اين موضوع که آيا در اتاق خوابتان نورپردازي درست و اصولي وجود دارد يا نه، در وهله اول، کار چندان راحتی نباشد اما بهراحتی از تبعات آن می توان به اين مطلب پی برد. اگر صبحها با سردرد از خواب بيدار می شويد، چشمهايتان می سوزد،هالهای قرمزرنگ اطراف مردمک چشمهايتان ديده ميشود يا اگر از همان اولين ساعات شروع روز، عادت به بدخلقی و پرخاشگری داريد، همه و همه نشانگر جای خالی نورپردازی مناسب در اتاقتان است؛ چرا که نورپردازی خوب موجب می شود در خانه خود احساس آرامش و امنيت داشته باشيد. راه حل تمامی اين مشکلات، ايجاد يک شمای انعطاف پذير نوری است به نحوی که برای تمامی ساعات روز مناسب باشد و به اتاقهای شما در هر لحظه از شبانه روز، حالتی خوشايند ببخشد. نورپردازی بايد به گونهای طراحی شده باشد که با فشاردادن يک کليد ساده، به راحتی بتوانيد نور اتاق را زياد يا کم کنيد و مثلاً اتاق خود را از يک اتاق نورانی، به يک اتاق آرام با نوری رمانتيک که برای خوردن يک شام دونفره با همسرتان مناسب است، تبديل کنيد. اگرچه نور پردازی سقفی و عمومی برای اتاق خواب خوب است و نظافت اتاق را آسان می کند، نور اصلی و کاربردی بهتر است در ارتفاعات پايين تر و بصورت موضعی باشد. ميز آرايش، کمدهای لباس،ميز پاتختی و ديوار پشت تلويزيون به روشنايی نياز دارند. در اتاق خواب می توان از چراغهای پايه دار(استند) آباژور و چراغ برقی استفاده کرد. تأمين حداقل روشنايی لازم برای جهت يابی(حدود 5 تا 20 لوکس) برای موقعی که فرد نيمه شب از تخت برخاسته ودر اتاق حرکت می کند ضروری است. اين نور می تواند در ارتفاع بسيار پايين و حتی در نزديکی سطح زمين يا بصورت غير مستقيم و مخفی باشد تا اشعه مستقيم آن باعث خيرگی چشم در اتاق خواب تاريک نشود. منابع روشنايی قرار گرفته در ارتفاع پايين حالت استراحت و خواب را تداعی می کنند. شدت نور کلی اتاق خواب می تواند حدود 200 لوکس باشد. ولی بصورت موضعی نقاط خاصی را می توان تا 500 لوکس روشن کرد. مهمترين مسئله در اتاق بچه اجتناب از چراغهای متحرک پايه دار و در دسترس است. روشنايی عمومی اتاق بايد حدود 100 لوکس باشد، ولی روی ميز بهتر است 200 تا 300 لوکس روشنايی داشته باشد. يکی از مسائل مهمی كه در اتاق خواب كودك بايد به آن توجه شود، وضعيت نور اتاق است. اتاق خواب کودک بهتر است در بخش جنوب شرقي خانه باشد. به اين خاطر كه انرژی زندگی بخش در هنگام طلوع آفتاب برای سلامتی كودك مفيد است، در فنگ شويی آمده بهتر است اتاق كودك هشت ضلعی، با نور طبيعی و تهويه مناسب باشد و البته با فاصله بسيار نزديكی به اتاق والدين. اگر اتاق به طور طبيعی تاريك است، چراغهای اتاق را بيشتر كنيد. البته كودك درسخوان شما بايد در اتاق خصوصي خود كه معمولا تكاليف مدرسه را هم در آنجا انجام می دهد، نور كافی داشته باشد اما اهميت نور، فراتر از خصوصيات فردی و شخصيتی كودك است. نور، عنصر لازمی است كه هيچ كودكي - چه درسخوان و چه تنبل - نبايد از آن محروم بماند و هر انسانی - چه كودك و چه بزرگسال - برای ادامه حيات به آن نياز دارد. به طور كلی، وضعيت نور اتاق خواب كودكان به لحاظ نيازهای خاص اين سنين، توجه و حساسيت بيشتری نسبت به اتاق خواب بزرگسالان می طلبد. كودك نيز مانند فرد بزرگسال، بايد نوری در اتاق خواب داشته باشد كه هنگام روز، انجام كارهايی از قبيل پوشيدن لباس و پيداكردن اشيا را بهخوبی امكان پذير كند، امكان تشخيص رنگ ها را به او بدهد و برای كارهايی همچون نقاشي و مطالعه و نوشتن تكاليف درسی، مقدار كافی و جهت مناسبی داشته باشد؛ مثلا جهت تابش نور – چه از پنجره و چه از چراغ مطالعه – نسبت به ميز تحرير برای فارسی زبانها كه جهت خط نوشتاری آنها از راست به چپ است، بايد از چپ به راست باشد. هنگام شب نيز بايد آنقدر نور در اتاق باشد كه كودك، هم بتواند خوب استراحت كند و هم در صورت نياز به برخاستن از تختخواب در نيمه شب، توانايی تشخيص اشيای پيرامون خود را داشته باشد. مهمترين نكتهای كه در مورد نور مصنوعی اتاق كودك بايد مورد توجه قرار بگيرد، ايمنی است.
نورپردازی در فضای حمام و دستشویی از اهمیت کمتری برخوردار است و به سادگی با نصب چراغ های سقفی قابل اجرا است. در حمام و دستشویی علاوه بر چراغ های سقفی که برای تأمین روشنایی محیط مورد استفاده قرار می گیرند نصب یک چراغ دیواری در بالای آینه نیز ضروری است اما توجه داشته باشید که برای این منظور از چراغ های فلوئورسنت استفاده نکنید زیرا نور این چراغ ها موجب تغییر برخی از رنگ ها شده و تصویر شما را با رنگ های غیرواقعی در آینه منعکس می کنند.
نورپردازی قسمت های مختلف خانه ، هال ورودی، راهروها و راه پله ها را نیز فراموش نکنید. این اماکن در هر خانه ای باید از نور فراوان برخوردار باشند به خصوص راه پله ها که در حفظ ایمنی و سلامتی خانواده و میهمانان اهمیت به سزایی دارد. در اینجا ایمنی مهم تر از زیبایی است و بهترین روش نورپردازی روشن کردن مسیر حرکت و سطح روی پلکان با چراغ هایی است که به دیوار نصب می شوند و نور را به طرف پایین می تابانند. استفاده از چراغ های دیواری کار تعویض لامپ را نیز ساده تر می کند.
نورپردازی محيط های عمومی قواعد ويژه ای دارد و استانداردهايی جدا از محيط های خصوصی و مسکونی می طلبد. در اين بخش به اختصار به قواعدی چند در مورد نورپردازی مکانهای مذکور می پردازيم. از آنجايی که عموماً بيشتر فعاليت های اداری در در طول روز انجام می گيرد روشنايی مصنوعی جنبه ی مکمل دارد. در ساختمانهای اداری که عرض ساختمان زياد است، اغلب بخشهای مرکزی ساختمان از نور طبيعی مستقیم و کافی برخوردار نيستند؛ در بخشهای مرکزی ساختمان نور مصنوعی اولويت دارد در مکانهای کاری نزديک به پنجره، چنانچه پنجره رو به جنوب ، غرب يا شرق باشد، اجتناب از خيرگی چشم با استفاده از انواع وسائل شکست يا کاهش نور مستقيم اهميت می يابد.اگر ميزهای کار با توجه به نور طبيعی پنجره ها طراحی شوند، نور مصنوعی می تواند در نزديکی پنجره نيز قرار گيرد تا تفاوت بين جهت تابش نور طبيعی و مصنوعی به حداقل برسد. محلهای تردد، ورود و خروج بايد به صورت يکنواخت و کافی روشن شوند. 100 الی 150 لوکس روشنايی برای اينگونه فضاها کافی است. قسمت بيرونی فضای ورودی بايد حداقل 50 لوکس روشنايی داشته باشد.
نمای بيرونی ساختمانهای اداری به لحاظ نور پردازی مهم است. چراغها بايد در رابطه با فرم معماری نما طراحی شوند. چنانچه نمای ساختمان در خيابانها و معابر عمومی قرار گيرد، بخش پائينی نما می تواند نور پردازی قويتری در مقايسه با قسمتهای بالايی نما (در مورد ساختمانهای مرتفع اداری) داشته باشد. در دفاتر و فضاهای کاری اداری تأمين 200 تا 300 لوکس روشنايی ضروری است و روی ميز کار بهتر است 500 لوکس و در شرايط کار دقيق چشمی تا حدود 700 لوکس روشنايی تأمين شود. چراغها بايد به گونه ای قرار گيرند که نور مستقيم آنها در مخروط ديد افرادی که پشت ميز کار نشسته اند، قرار نگيرد. نور غير مستقيمی که به سقف می تابد، يا چراغهای مجهز به پرده های هدايت نور يا چنانکه سقف فضاهای وسيع اداری بلند طراحی شود منابع روشنايی کار شده در عمق يا در پشت سقفهای کاذب شبکه ای مناسب هستند (3.5 تا 4 متر) و نور پردازی با مسئلهء کمتری روبه رو می شود. در سالنهای کنفرانس و گردهمايی تأمين روشنايی برای سطوح عمود برای بهتر ديدن چهره ها به اندازه ی روشن کردن ميزها اهميت دارد. ميز کنفرانس می تواند حدود 400 لوکس و سطوح عمودی اطراف ميز حدود 200 لوکس روشنايی داشته باشند. روشنايی سطوح عمودی در محلهايی که بطور مداوم مراجع دارند نيز اهميت دارد. در اين فضاها بهتر است متن و محيط اطراف محل مراجعهء عموم بصورت متنوعی نور پردازی شود. نور پردازی بايد به جهت يابی در فضا و تشخيص محلهای تردد و مراجعهء اصلی کمک کند. محلهای گفتگو، انتظار و استراحت بهتر است به سبک فضاهای مسکونی نور پردازی شوند تا محيطی دوستانه و آرامش بخش بوجود آيد. نور پردازی يک فضای اداری ، گذشته از کاربردهای علمی ابزار تبليغ و نمايش چهرهء شرکت به عموم است. در انتخاب نوع چراغ و نحوهء نور پردازی بايد به اين مسئله توجه شود. نور پردازی نمی تواند يکسره به مهندس برق محول شود. روشنايی مصنوعی به عنوان مکمل نور طبيعی ، نقش مهم و موثری در طرح معماری ودر کيفيت کلی ساختمان دارد. با نور پردازی مناسب می توان زيبايی ساختمان راتا حد قابل توجهی افزايش داد. در هر حال معماری و روشنايی دو مقولهء غير قابل تفکيک و در رابطهء مستقيم باهم هستند.
شرط اصلی و بنیادین نورپردازی در هتل یا رستوران توجه به سلامت و اثربخش و مفید بودن آن است. رستوران در هتل باید طوری باشد كه به سالن غذا خوری صفايی خاص و حالتی گرم و صمیمانه ببخشد و با زیبایی و جذابیّت جالب توجهی پذیرای میهمانان باشد. در تأمین روشنایی رستوران نكات ظریفتری نیز وجود دارد. مهمتر از همه این كه هر نوری هنگام صرف غذا در رستوران هتل ، مطلوب و مناسب نیست ، به طور مثال دادن نور سبز به سالن غذا خوری بسیار نامناسب است، زیرا ضمن این كه غذاها را بد رنگ نشان می دهد، میل به غذا را نیز از بین می برد و آن را باید اصطلاحاً «نور اشتها كور كن» نامید. بالعكس در سلف سرویسها و اسنك بارها كه غذا را سریع سرو می كنند، از نور زیاد استفاده می نمایند. در سلف سرویسها واسنك بارها، از این عمل منظور خاصی دارند و آن این كه مشتری غذای خود را هر چه زودتر و سریعتر میل كند و جای خود را برای نشستن دیگری ترك گوید و باعث معطلی و ركود نشود. این خود یكی از علل و عوامل روانی است و به همین علت است كه نور تند و خیره كننده با آرامش خیال همراه نیست. اما در رستوران هتل چنین نیتی وجود ندارد و كارگردانان هتل علاقمندند كه در شیوه تأمین نور سالن غذا خوری ، حالتی بوجود آورند كه میل انگیز و اشتها آور باشد و وسایل راحتی و آسودگی در آن مرئی و ملحوظ گردد . بنابراین، بهتر است در رستوران هتل از نور غیر مستقیم استفاده شود. موضوع نور پردازی در رستوران برای سرویس غذا ، یك امر فنی و تخصصی است .توان، شدت و رنگ نور از لوازم ساده وكم ارزشی نیست كه صاحب رستوران به دلخواه خود آن را طرح ریزی و عملی سازد . هر مشتری كه هنگام عصر وارد رستورانی می شود ، اول منابع نور را و سپس به رنگها و تغییرات نور و سایه ها توجه می کند و در آخر به محل و دكوراسیون نظر می افكند.
مسأله تأمین نور قسمتهای مختلف هتل یكی از مسائل فنی و هنری و درعین حال بسیار حسّاس وظریف است كه نیاز به تأمل ودقّت و ظرافت طبع و ذوق و سلیقه دارد و حتی با مسائل روحی و روانی نیز بی ارتباط نیست. مقدار برق مصرفی و تأمین هزینه آن را هم نمی توان بی اهمیّت تلقی كرد. همچنین تأمین نور هتل در رفاه و آسایش مسافران و راحتی كار كاركنان تأثیر به سزایی دارد. بنابراین، اهميت رعایت تمام موارد مورد نظر، ایجاب می كند كه ترتیب خاصی، منطبق با اصول علمی و بهداشتی در آن لحاظ شود تا نكات لازم از هر جهت رعایت گردد. این كار مستلزم آن است كه از وجود یك متخصص مجّرب و كار آزموده استفاده شود تا موضوع تأمین نور لازم به نحو شایسته عملی گردد. با این وجود از نظر روشن شدن موضوع ، موارد قابل ذكر را یاد آوری می نماییم: - هزینه تأمین روشنایی، یكی از اقلام مخارج سنگین هتل به شمار می رود و چنانچه در مصرف برق دقت كافی به عمل نیاید، نه تنها موجب به هدر رفتن بودجه می گردد، بلكه از لحاظ كیفیت بهره برداری از نور هم سودی حاصل نشده و رفاه لازم فراهم نمی آيد، زیرا مصرف زیاد برق و تابش نورهای شدید و خیره كننده ونصب لامپهای پرنور، آرامش و راحتی مسافر و میهمان را تأمین نمی كند، بلکه در مواردی موجب ناراحتی اعصاب و ناخشنودی خاطر می شود. بنابراین، از لحاظ شدت نور، باید حدی معمول و متعارف در نظر گرفته شود و از افراط و تفریط پرهیز شود و نباید به آن فكر بود كه پرداخت هزینه زیاد دلیلی بر پسند مردم و نشانگر اهمیت بیشتر هتل است. با این وصف، باید هم از نظر صرفه و صلاح مالی از مصارف و مخارج زاید براحتیاج جلوگیری به عمل آید و هم در جهت خوشایند طبیعت انسان بذل مساعی شود. - نكته مهمتر این كه نور باید از نظر كمی و كیفی علاوه بر تأمین روشنایی مورد نیاز، زیبایی دكور را به نحو چشمگیری افزایش دهد و آرامش روحی و جسمی و سلسله اعصاب را به وجود آورد. به طور مثال نور زیاد از حد ، در راهروهای هتل به هیچ روی مقبول نیست. زیرا نور زیاد در راهروها بخودی خود به زیاد شدن سر و صدا كمك می كند و خواهی نخواهی سبب می شود كه مسافرین با هم با صدای بلندتری صحبت كنند و به این ترتیب ، مسافرینی كه در حال استراحت و رفع خستگی هستند و نیاز به آرامش و سكوت نسبی دارند، ناراحت می شوند و اين سلب آسایش موجبات عدم رضایت و ناخرسندی آنان را فراهم می آورد. چنانچه به راهروها نور كمتری داده شود خود به خود نوعی حالت بازدارنده ایجاد می كند و مسافرین وادار می شوند كه آهسته صحبت كنند وحتی الامكان سكوت را رعایت یا لااقل با صدای ملایم گفتگو نمایند. و این همان چیزی است كه همه مسافران طالب آنند و یا از نور كم چراغها احساس راحتی و آرامش می كنند . - معمولاً در راهروهای هتل ، در طول روز ، از نور سقف یا دیوارها، استفاده می شود و در شب از نور دیگری كه از فاصله نیم متری به كف راهروها می رسد برخوردار می شوند. برای این منظور از ارتفاع نیم متری زمین در دیوارها چراغهایی نصب می كنند كه در داخل دیوار قرار دارد و روی آنها از طلق پوشیده می شود و فاصله این چراغها را تقریباً دو یا سه متر از یكدیگر در نظر می گیرند و نور شب راهروها ، از این چراغها تاَمین می شود و روی پله های هتل نیز همین منوال رعايت می شود، بااین روش مسافرین قادرند جلوی پای خود را به خوبی ببینند و به راحتی عبور و مرور نمایند. - اتاقها باید از نور كافی برخوردار باشد. بخصوص سلف سرویس و پیش خوان آن یا بالای فرهای آشپزخانه حتماً باید نور زیاد ومناسب داشته باشد. معمولاً برای این منظور از نورافكن نیز استفاده می كنند .
منبع:دکوربانک
|
|